Lutowanie

Lutowanie rur to jeden z najczęściej stosowanych sposobów łączenia instalacji miedzianych. Prawidłowo wykonane połączenie jest szczelne, trwałe i tańsze w materiałach niż systemy zaprasowywane - pod warunkiem, że narzędzie dobierzesz do metody i miejsca pracy. W tej kategorii zebraliśmy lutownice elektryczne, palniki gazowe i akcesoria marek Rothenberger, REMS oraz Bernzomatic.

Lutowanie miękkie i twarde - czym się różnią i kiedy je stosować

Lutowanie miękkie to łączenie rur lutem o temperaturze topnienia poniżej 450 stopni C, najczęściej cynowym. Stosuje się je w instalacjach wody zimnej i ciepłej oraz w centralnym ogrzewaniu. Lutowanie twarde wykorzystuje luty topiące się powyżej 450 stopni C, na przykład miedziano-fosforowe lub srebrne, i jest standardem w instalacjach gazowych oraz w chłodnictwie i klimatyzacji.

Wybór metody przekłada się wprost na wybór narzędzia: do lutu miękkiego wystarczy lutownica elektryczna lub palnik na propan, natomiast lut twardy wymaga palnika na gaz MAPP albo płomienia acetylenowo-tlenowego. Do wyboru masz cztery grupy sprzętu:

• lutownice elektryczne - lutowanie miękkie bez otwartego płomienia i bez butli gazowych,
• palniki na kartusze gazowe - mobilne lutowanie miękkie i twarde,
• system trójgazowy acetylen-tlen-Maxigas - lutowanie twarde, spawanie i cięcie,
• osprzęt lutowniczy - włókniny czyszczące, maty ogniotrwałe, elektrody, głowice ekspandera.

Lutownice elektryczne - lutowanie miękkie bez otwartego płomienia

Lutownica elektryczna do rur nagrzewa złącze przez elektrody, bez użycia ognia. To rozwiązanie do pracy w zamieszkanych mieszkaniach, przy drewnianej konstrukcji i tam, gdzie prace ogniowe wymagają pozwoleń. Odpada też transport butli z gazem - wystarczy gniazdko 230 V.

Polecanym urządzeniem jest Rothenberger Rotherm 2000 (36702). Lutownica o mocy 2000 W obsługuje lutowanie miękkie rur miedzianych od 6 do 54 mm (1/4 - 2.1/8 cala). Przewody lutownicze 4 m dają duży promień pracy, także pod sufitem. Zestaw z pastą, lutem, czyścikiem ROVLIES, szczotkami 10-22 mm i stalową walizką pozwala zacząć pracę od razu.

Alternatywą jest REMS Contact Super-Pack (164052) - cęgi lutownicze na przewodach 4 m z bezpiecznym transformatorem i napięciem sterującym 24 V. Urządzenie lutuje rury miedziane 6-54 mm, a złącze 18 mm nagrzewa w około 18 sekund. W komplecie są elektrody, lut, pasta, włókniny Cu-Vlies oraz obcinak RAS Cu-INOX 3-35.

Do mniejszych średnic sprawdzi się REMS Hot Dog 2 (163020) - elektryczne cęgi lutownicze do rur miedzianych 10-28 mm, podłączane wprost do sieci. Dwa elementy grzejne o wydajności 800 stopni C lutują złącze 18 mm w około 15 sekund, a komplet waży około 0,7 kg.

Przed lutowaniem rurę trzeba równo przyciąć i zagratować - narzędzia znajdziesz w kategorii obcinaki do rur miedzianych.

Palniki gazowe - od kartusza MAPP po zestaw acetylenowo-tlenowy

Palnik do lutowania na kartusze to najbardziej mobilne rozwiązanie: nie potrzebujesz zasilania ani ciężkich butli. Rothenberger Super Fire 3 (35436) z zapalarką piezoelektryczną pracuje na gazie MAPP (Maxigas 400) i propanie, na przyłączu 7/16 cala EU. Wirujący płomień cyklonowy pozwala na lutowanie twarde rur do 28 mm (z reflektorem płomienia) i miękkie do 35 mm. System Twist'N'Load ułatwia wymianę końcówek, a jedna butla Maxigas wystarcza na około 2,5 godziny pracy.

Podobną klasę reprezentuje palnik Bernzomatic TS8000 w zestawie z dwiema butlami gazu 400 g i walizką. Końcówka turbo generuje płomień o temperaturze około 2010 stopni C, co pozwala na lutowanie twarde rur do 22 mm i miękkie do 35 mm. Palnik na butle 1 cal ma piezozapalarkę, blokadę spustu i zawór do pracy w każdej pozycji. To częsty wybór serwisantów klimatyzacji - powiązany sprzęt znajdziesz w kategorii narzędzia do klimatyzacji.

Do najcięższych zadań służy system trójgazowy Rothenberger RE 17 (35401) z napełnionymi butlami acetylenu i tlenu oraz kartuszem Maxigas 400. Acetylen z tlenem służy do spawania i cięcia, a Maxigas 400 z tlenem do lutowania. W zestawie: reduktory, podwójny wąż 5 m, wkładki spawalnicze 0,5-14 mm, wkładka tnąca i wózek na butle.

Osprzęt lutowniczy - przygotowanie połączenia i bezpieczeństwo pracy

O jakości lutu decyduje przygotowanie powierzchni. Włókniny czyszczące ROVLIES (45268) usuwają tlenki i zabrudzenia z rur oraz kształtek, dzięki czemu lut równomiernie wnika w szczelinę kapilarną. Przy pracy palnikiem blisko ścian i mebli rozłóż matę ochronną ogniotrwałą Rothenberger 31050. Do lutownic REMS dostępne są zapasowe elektrody pryzmowe do lutownicy REMS Contact - element eksploatacyjny do samodzielnej wymiany.

Znajdziesz tu też głowice ekspandera Rothenberger do roztłaczania rur: głowicę 22 x 1,5 mm (11962) oraz głowicę 5/8 cala (11054X). Roztłoczenie końca rury w kielich pozwala polutować połączenie bez mufy - to mniej kształtek i mniej punktów potencjalnego przecieku.

Przy naprawie istniejącej instalacji zatrzymaj wodę bez opróżniania pionu - czop lodowy wykonasz sprzętem z kategorii zamrażanie rur. Tam, gdzie prace ogniowe są wykluczone, alternatywą pozostają złączki zaprasowywane i zaciskarki.

Dlaczego warto kupić narzędzia do lutowania w CentrumInstalatora

Jako Grupa ANB doradzamy, sprzedajemy i serwisujemy narzędzia dla instalatorów od 1992 roku. Doradcy pomogą Ci dobrać lutownicę lub palnik do zakresu średnic, rodzaju lutu i intensywności pracy - zadzwoń lub napisz przed zakupem.

Prowadzimy naprawy pogwarancyjne narzędzi REMS i Rothenberger oraz zapewniamy dostęp do oryginalnych części zamiennych, również do modeli sprzed lat. Sprzęt obejrzysz i odbierzesz osobiście w Warszawie albo zamówisz online. Dla firm przygotowaliśmy listy zakupowe, zakupy 1-Click i zbiorcze dodawanie produktów po kodach - to ułatwia powtarzalne zamówienia lutów i past.

FAQ - najczęściej zadawane pytania o lutowanie rur

1. Czym różni się lutowanie miękkie od lutowania twardego? Granicą jest temperatura topnienia lutu: 450 stopni C. Lutowanie miękkie (luty cynowe) stosuje się w instalacjach wody użytkowej i centralnego ogrzewania. Lutowanie twarde (luty miedziano-fosforowe i srebrne) daje wytrzymalsze połączenia i jest standardem w instalacjach gazowych, chłodnictwie i klimatyzacji.

2. Kiedy wybrać lutownicę elektryczną zamiast palnika gazowego? Lutownica elektryczna (Rotherm 2000, REMS Contact) lutuje bez otwartego płomienia - wybierz ją do pracy w zamieszkanych budynkach oraz tam, gdzie prace ogniowe wymagają pozwoleń. Lutownice elektryczne służą do lutowania miękkiego, więc do lutu twardego nadal potrzebujesz palnika.

3. Jaki gaz wybrać do palnika: MAPP, propan czy acetylen z tlenem? Propan wystarcza do lutowania miękkiego. Gaz MAPP (Maxigas 400) daje wyższą temperaturę i pozwala na lutowanie twarde rur do około 22-28 mm, zależnie od palnika. Do lutu twardego większych średnic oraz do spawania i cięcia potrzebny jest płomień acetylenowo-tlenowy z systemu RE 17.

4. Do jakiej średnicy rury można lutować sprzętem z tej kategorii? Lutownice elektryczne Rotherm 2000 i REMS Contact lutują na miękko rury miedziane 6-54 mm. Super Fire 3 lutuje na twardo do 28 mm (z reflektorem płomienia), TS8000 do 22 mm, a przy większych średnicach sięgnij po system RE 17.

5. Jak przygotować rurę miedzianą, żeby lut dobrze się związał? Rurę przytnij równo i usuń grat. Powierzchnię rury i wnętrze kształtki oczyść do metalicznego połysku, na przykład włókniną ROVLIES, po czym nałóż cienką warstwę topnika. Złącze nagrzewaj równomiernie i podawaj lut, gdy topi się od ciepła rury, a nie od płomienia. Nadmiar topnika zmyj, bo jego resztki działają korozyjnie.